Het droevige nieuws bereikte het bestuur van de stichting IAK dat op 7 december jl. mevrouw Susanna Geertruida (Trui) Ossel-Bendsneyder is overleden, geboren in Batavia in 1922 als dochter van de Indo-Afrikaan Jacobus Adante en de Chinese Tjiong Angoet. Na haar huwelijk met de Nederlandse KNIL-militair Freerk Ossel is ze in 1950 naar Nederland gekomen. In haar nieuwe woonplaats Ede en vervolgens Etten-Leur had ze de zorg voor haar echtgenoot en vier kinderen en werd ze met de jaren de matriarch van de familie die inmiddels kleinkinderen en achterkleinkinderen telt. Zoon Freek Ossel is wethouder van de gemeente Amsterdam.

De afscheidsbijeenkomst vindt maandag 12 december 2011 plaats om 13.30 uur in Aula 1 van crematorium Zuylen, Tuinzigtlaan 11 in Breda. Het correspondentieadres is: p/a Tiny Ossel, Kerkwerve 37, 4873 CE Etten-Leur. (Copyright foto: Armando Ello 2010)

Het bestuur van de stichting IAK heeft met droefheid vernomen dat tante Mary Kreemers-Land (Madura, 1928) is overleden. De uitvaartdienst wordt gehouden op maandag 29 augustus a.s. om 13 uur in de parochiekerk H.H. Jacobus en Martinus, 3124 KD Kerkweg 53, Schiedam, gevolgd door de begrafenis op begraafplaats Beukenhof, Burgemeester van Haarenlaan 1450, 3118 GR Schiedam omstreeks 14.30 uur. Een in memoriam wordt op korte termijn op deze site geplaatst. Fotograaf Armando Ello maakte in 2008 dit prachtige portret van tante Mary:

Dat de geschiedenis van de 'zwarte Hollanders' sterke actualiteitswaarde bezit, bewijst de thriller 'Oog van de  Naald' van Griselda Molemans. Hoofdpersoon Fay Pizarro, journaliste bij de krant Pasadena Star-News in  Los Angeles, is een nazate van Afrikaans KNIL-soldaat Pizarro. Naast de afkomst van haar stamvader is ze  zeer geïnteresseerd in tatoeages. Haar gespecialiseerde kennis zet haar uiteindelijk op het spoor van de Tattoo Maniak, een crimineel die jonge vrouwen drogeert en in het gezicht tatoeëert.

'Oog van de Naald', het eerste deel van de serie 'De Pizarro Dossiers', is verschenen bij uitgeverij Mistral.  'Tot op het bot', deel twee, speelt zich af in New Orleans. De verwachting is dat Fay Pizarro in de nabije  toekomst op zoek gaat naar de geboorteplaats van haar stamvader, Koupela in Burkina Faso.

Voor meer  informatie, kijk op: www.oogvandenaald.nl. De boektrailer is te bekijken op: http://www.youtube.com/user/PizarroChannel?feature=mhee#p/u/0/XAIdIsP9Iq0

Het heeft even geduurd, maar met financiële steun van onder meer de stichting Indo-Afrikaans Kontakt is de vertaling van het boek 'Zwarte Hollanders' in het Bahasa Indonesia een feit. De publicatie van auteur Ineke van Kessel uit 2005 draagt de titel 'Serdadu Afrika di Hindia Belanda 1831-1945' en bevat wederom een voorwoord van Arthur Japin.

'Serdadu Afrika' is verschenen bij uitgeverij Komunitas Bambu in Depok. Voor meer informatie en bestellingen van het boek, kijk op: www.komunitasbambu.com. "Van Kessel berhasil menghidupkan kembali sejarah Belanda Hitam yang pernah terlupakan", vermeldt de achterflaptekst: Ineke van Kessel is erin geslaagd om de geschiedenis van de Zwarte Hollanders, die bijna vergeten was, weer tot leven te brengen. De stichting IAK feliciteert de auteur en de uitgeverij met deze bijzondere publicatie.

Op 2 juli 2011 is Suzanna Maria Schotel-Rath 100 jaar geworden en speciaal geëerd door burgemeester René Verhulst van Goes. Een eeuw geleden werd ze in de toenmalige KNIL-garnizoensplaats Wahai op het eiland Seram geboren als dochter van de Nederlandse KNIL-militair Johannes Rath en de Indo-Afrikaanse Marie Hoed. Suzanna's grootvader is de Afrikaanse KNIL-soldaat Jan Hoed wiens eigenlijke naam Njami was.

Suzanna groeide deels op in de Afrikaanse Wijk in Poerworedjo op Java waar ze in 1935 met Christiaan Schotel trouwde. Uit hun huwelijk werden vier kinderen geboren. Het huiselijk geluk werd in januari 1942 ruw onderbroken toen de eerste Japanse oorlogsschepen koers zetten richting Java. Een lange periode van bezetting en onderdrukking volgde tot augustus 1945 waarna de revolutietijd losbarstte. Suzanna's man werd omgebracht door Indonesische extremisten; zijzelf en haar kinderen werden in zogeheten beschermingskampen geinterneerd.

Na de onafhankelijkheid van Indonesië eind 1949 besloot ze voor een toekomst in Nederland te kiezen en kwam ze op 25 april 1951 in Huize Pax, een contractpension in Middelburg, terecht. Drie weken later kreeg ze een eigen huis voor haar gezin toegewezen in de gemeente Goes. In dit huis zijn uiteindelijk haar beide ouders overleden en alle kinderen uitgevlogen, getrouwd en geëmigreerd.

Sinds 2005 woont zij in het Zorg- en Reactiveringscentrum Ter Valcke in Goes waar ze regelmatig naar de huiskamer wordt gebracht voor de maaltijd en gezelligheid. Wanneer ze over Indië vertelt, hangen de toehoorders aan haar lippen. Zo ook auteur Reggie Baay die in zijn boeken 'De Njai' en 'Portret van een oermoeder' citeert uit het levensverhaal van Suzanna Schotel en haar moeder Marie Hoed.

Lees ook het artikel in de Provinciale Zeeuwse Courant: http://www.pzc.nl/regio/bevelandentholen/9051425/Suzanna-Maria-SchotelRath-viert-honderdste-verjaardag-in-Goes.ece

Trots op je Indo-Afrikaanse afkomst? Draag het uit met een trendy t-shirt met het opschrift 'I Am African' wat in meerdere kleuren verkrijgbaar is. De shirts zijn een initiatief van de Amsterdamse organisatie This Is Africa die op haar website bericht over de actuele muziekscene in onder meer Ghana, Senegal, Nigeria, Kenia en Malawi. Sla een dubbelslag via http://www.cafepress.com/THISISAFRICA1 voor de t-shirts en www.thisisafrica.me voor muziekfragmenten en nieuws.

Tot de Indo-Afrikaanse gemeenschap behoorde ooit een internationaal beroemde krontjong-zangeres die als artiestennaam Miss Netty had. Ze is in 1919 als Netty Armida van Bosstraten in Poerworedjo ter wereld gekomen in de Afrikaanse Wijk waar alleen 'zwarte Hollanders' en hun afstammelingen woonden. Haar stamvader is de Afrikaanse KNIL-soldaat Van Bostraeten (zonder voornaam) uit 'Ashantij, Afrika' die na zijn pensionering in Semarang samenleefde met de inheemse Djewina. (Opvallend element uit het militaire stamboek van Van Bostraeten: hij had blauwe ogen) Bijgevoegd is een uitgebreid interview met de vocale sensatie die de lievelingszangeres van president Soekarno was, gepubliceerd in Indonesia Magazine.

netty-van-bosstraten.pdf  bytes

Keizer Haile Selassie was voor veel Indo-Afrikanen een bijzonder rolmodel. Omdat veel afstammelingen van Afrikaanse KNIL-soldaten in de veronderstelling verkeerden dat ze van Ethiopische afkomst waren, vereerden ze de 'negus negesti' van het toenmalige Abessinië. Het oudste onafhankelijke land op het Afrikaanse continent was een bijzonderheid. West-Europese mogendheden hadden het continent in hun kolonisatiedrang onderling verdeeld, maar Abessinie (later Ethiopie genaamd) voer haar eigen koers.

Deze situatie veranderde toen de Italiaanse dictator Mussolini in 1935 besloot vanuit Eritrea, een Italiaanse kolonie, Ethiopië binnen te vallen. Haile Selassie vluchtte naar het Verenigd Koninkrijk en probeerde steun te krijgen voor de vrijheidsstrijd in Ethiopië. Hij deed dit onder meer in 1936 tijdens zijn voordracht bij de Volkenbond, mede omtrent het gebruik van chemische wapens door Italië. Zijn inspanningen bleven vergeefs tot Italië zich aan de zijde van Duitsland in de Tweede Weredloorlog mengde. In 1941 verjoeg een troepenmacht van Britse militairen en Ethiopische vrijheidsstrijders de Italiaanse troepen. Haile Selassie kwam weer op de troon. Hij moderniseerde zijn land met onder meer een nieuw belastingstelsel en een democratische grondwet. Mede door zijn toedoen werd Ethiopië een stichtend lid van de Verenigde Naties.

Haile Selassie was in de internationale diplomatie een man met gezag en aanzien. Hij had veel invloed binnen de Organisatie van Afrikaanse Staten en bracht staatsbezoeken aan de Verenigde Staten en diverse Europese landen, waaronder Nederland in 1954. De keizer was een Ridder in de Orde van de Kousenband en, om Ethiopië te eren voor het moedige verzet tegen Mussolini's troepen, Ridder Grootkruis in de Nederlandse Militaire Willems-Orde.

De redactie van Radio Nederland Wereldomroep (RNW) publiceerde een reportage over de recente Indo-Afrikaanse reunie in het Engels en Frans. Binnenkort wordt deze website uitgebreid met een Engelse en Franse versie zodat ook alle Engels- en Franstalige nazaten en geinteresseerden op de hoogte kunnen blijven van de ontwikkelingen.
De reportages zijn te lezen via de volgende links:

http://www.rnw.nl/africa/article/black-dutchmen-who-are-they (Engels)
http://www.rnw.nl/afrique/article/a-la-recherche-des-black-dutchmen (Frans)

De Indo-Afrikaanse reünie 2010 was een succes. Ruim 150 nazaten van de 'Zwarte Hollanders' waren op zondag 3 oktober aanwezig in het H.F. Witte Centrum in De Bilt. Onder het genot van heerlijke Indische hapjes werd het een bijzonder weerzien voor oud en jong.

IAK-voorzitter a.i. Daan Cordus en drs. Ineke van Kessel gaven een presentatie over een ‘roots’-reis naar Ghana. Geert de Kinkelder van het Nationaal Archief in Den Haag legde uit hoe je archiefonderzoek kan doen in het Nationaal Archief. Daarnaast was er een lezing over ‘wax prints’ door de heer Jan van der Heijden die enthousiast werd opgevolgd door een Afrikaanse modeshow. Fotograaf Armando Ello (‘Zwarte huid, Oranje hart’) had in de zaal een fotostudio waar familie en vrienden met elkaar op de foto mochten.

Klik hier voor de foto's

In de collectie van het KITLV in Leiden bevindt zich een unieke prent die het Waterlooplein in Batavia in 1842 voorstelt. Het Waterlooplein en het Koningsplein waren de belangrijkste pleinen van Batavia. Aan het Waterlooplein lag het zogeheten Paleis Daendels met daarvoor de herinneringszuil van de Slag bij Waterloo met bovenop de Nederlandse leeuw. Op zondagmiddag, wanneer de militaire kapel er speelde, verzamelde de 'beau monde' zich op het plein om te luisteren, maar vooral ook om te kijken en gezien te worden. Rechtsonder zien we een belanda hitam, een Afrikaanse KNIL-soldaat die via Elmina de oversteek naar Batavia heeft gemaakt. De koetsier van het rijtuigje is waarschijnlijk ook een 'zwarte Hollander'.

Klik op de afbeelding om deze nader te bekijken. Met het 'vergrootglas'-icoontje kan de prent op groter formaat bekeken worden.

Op 18 mei 2010 zagen vrienden en kennissen uit de voormalige garnizoensstad Poerworedjo op Midden-Java elkaar terug tijdens een reunie. Sommigen hadden maar liefst zestig jaar lang het onderlinge contact verloren. Gastvrouw Olga Hartsuiker (83) verwelkomde bezoekers uit Nederland onder wie een aantal Indo-Afrikaanse ouderen. Het werd een ontroerend weerzien met een terugblik op de gouden kinderjaren in Poerworedjo die wreed onderbroken werden door de Japanse bezetting en aansluitend de Indonesische revolutie. Lees het interview met Olga Hartsuiker in de rubriek 'In de media'.

Het Nationaal Archief en Spaarnestad Photo schenken in september 2010 ruim duizend naoorlogse foto's aan Wikimedia Nederland, de organisatie achter de Nederlandstalige versie van Wikipedia. Het gaat om foto's van onder meer Nederlandse politici en belangrijke gebeurtenissen in Nederland.
De foto's zullen deel uitmaken van de beeldbank Wikimedia Commons en kunnen worden gebruikt om artikelen in de online encyclopedie te illustreren. Ze kunnen ook voor andere sites en publicaties gebruikt worden.

Het is niet de eerste keer dat een erfgoedinstelling foto's doneert aan Wikimedia. In 2008 gaf het Duitse Bundesarchiv honderdduizend foto's aan Wikimedia Deutschland. Het Tropenmuseum in Amsterdam heeft afgelopen jaar 35.000 foto's in de beeldbank van Wikimedia gepubliceerd. In het Spaarnestad Archief bevinden zich veel foto's van de aankomst van vluchtelingen uit voormalig Nederlands Indie onder wie Indische Nederlanders, Indo-Afrikanen, Molukkers en Papoea-gezinnen. Een inventarisatie van foto's van specifiek Indo-Afrikaanse gezinnen in Nederland dient nog gemaakt te worden.

De stichting Indo-Afrikaans Kontakt heeft in 2004 een financiële bijdrage ontvangen van stichting Het Gebaar voor het realiseren van promotionele doeleinden. Mede door deze bijdrage is de reizende tentoonstelling 'Zwart in dienst van Oranje' tot stand gekomen die vanaf mei 2005 achtereenvolgens in het Tropenmuseum in Amsterdam, Museum Bronbeek in Arnhem, het Indisch Huis in Den Haag, het Afrika Museum in Cadier en Keer en het Moluks Historisch Museum in Utrecht te zien is geweest. Daarnaast heeft de stichting video- en audioapparatuur kunnen aanschaffen ter ondersteuning van lezingen en presentaties.

Altijd al belangstelling gehad voor de culinaire tradities in West-Afrika? Op de site van Esther Westerveld is een uitgebreid overzicht van intrigerende gerechten te vinden. Wat dacht je van pindasoep met kip of tatale (hartige bananenkoekjes) uit Ghana? Toch meer trek in kedjenou (gestoofde kip) uit Ivoorkust? Esther wijst je de weg in de West-Afrikaanse keuken: