Op 2 juli 2011 is Suzanna Maria Schotel-Rath 100 jaar geworden en speciaal geëerd door burgemeester René Verhulst van Goes. Een eeuw geleden werd ze in de toenmalige KNIL-garnizoensplaats Wahai op het eiland Seram geboren als dochter van de Nederlandse KNIL-militair Johannes Rath en de Indo-Afrikaanse Marie Hoed. Suzanna's grootvader is de Afrikaanse KNIL-soldaat Jan Hoed wiens eigenlijke naam Njami was.

Suzanna groeide deels op in de Afrikaanse Wijk in Poerworedjo op Java waar ze in 1935 met Christiaan Schotel trouwde. Uit hun huwelijk werden vier kinderen geboren. Het huiselijk geluk werd in januari 1942 ruw onderbroken toen de eerste Japanse oorlogsschepen koers zetten richting Java. Een lange periode van bezetting en onderdrukking volgde tot augustus 1945 waarna de revolutietijd losbarstte. Suzanna's man werd omgebracht door Indonesische extremisten; zijzelf en haar kinderen werden in zogeheten beschermingskampen geinterneerd.

Na de onafhankelijkheid van Indonesië eind 1949 besloot ze voor een toekomst in Nederland te kiezen en kwam ze op 25 april 1951 in Huize Pax, een contractpension in Middelburg, terecht. Drie weken later kreeg ze een eigen huis voor haar gezin toegewezen in de gemeente Goes. In dit huis zijn uiteindelijk haar beide ouders overleden en alle kinderen uitgevlogen, getrouwd en geëmigreerd.

Sinds 2005 woont zij in het Zorg- en Reactiveringscentrum Ter Valcke in Goes waar ze regelmatig naar de huiskamer wordt gebracht voor de maaltijd en gezelligheid. Wanneer ze over Indië vertelt, hangen de toehoorders aan haar lippen. Zo ook auteur Reggie Baay die in zijn boeken 'De Njai' en 'Portret van een oermoeder' citeert uit het levensverhaal van Suzanna Schotel en haar moeder Marie Hoed.

Lees ook het artikel in de Provinciale Zeeuwse Courant: http://www.pzc.nl/regio/bevelandentholen/9051425/Suzanna-Maria-SchotelRath-viert-honderdste-verjaardag-in-Goes.ece